Geschiedenis van de Dorpskerk

Het is niet bekend wanneer de eerste steen voor de Dorpskerk is gelegd. Documenten daarover - als ze al bestaan hebben - zijn verloren gegaan. In 1276 wordt de Dorpskerk voor het eerst in officiële papieren genoemd.

Het kerkgebouw geeft duidelijke aanwijzingen over de ouderdom ervan. De noordgevel van het schip van de kerk is opgetrokken uit blokken tufsteen, er is een rondboogingang en er zijn resten van drie hoog in de gevel gepmuurlaatste kleine rondboogvensters. Dit zijn restanten van een Romaans kerkje uit de 11e of 12e eeuw. De Dorpskerk ligt op een noordwestelijke rand van een strandwal. De kerk staat op een heuvel, in feite een oud binnenduin. Toen de kerk gebouwd werd, was de heuvel lager. De drempel van de Romaanse ingang van het oudste stenen kerkje ligt namelijk ongeveer 70 cm lager dan het tegenwoordige maaiveld.

Waarschijnlijk lag er vroeger een gracht rondom de kerk. In 1991 werden sporen van deze gracht gevonden in de achtertuin van het pand Plein 10. Een deel van de gracht is nog te zien op de kaart van het Hoogheemraadschap Rijnland door Floris Balthasars uit 1615. De gracht liep langs de huidige Duinrellweg en de Kerkhoflaan en kwam uit in de Kaswatering.

KaartWassenaarK.jpg

Haarlem werd in juli 1573 door de Spanjaarden ingenomen. In Leiden vreesde men dat de Spaanse troepen ook Leiden wilden innemen. Inwoners van Leiden zochten in de omgeving van de stad stenen gebouwen om die af te breken. Met die stenen werd Leiden versterkt. Tevens wilde men voorkomen dat de Spanjaarden zich zouden verschansen in die gebouwen. Op zondag 26 juni 1573 verwoestten inwoners van Leiden de Dorpskerk, de molen en omliggende huizen. Leiden werd op 3 oktober 1573 ontzet. Van de Dorpskerk was weinig meer over. Op 6 december 1594 was de Dorpskerk weer hersteld. Rond 1600 telde de Hervormde Gemeente te Wassenaar slechts 18 lidmaten. Daarom moest de kerk om aan de financiële verplichtingen te kunnen voldoen, een aanzienlijk deel van de kerkelijke landerijen verkopen. Na de restauratie was de kerk kleiner dan nu: iets voor de huidige preekstoel was een houten wand opgetrokken. In 1640 werd deze wand verder naar het oosten, in de richting van het koor, verplaatst en in steen opgetrokken. Tijdens de restauratie van 1938-1940 werd de muur opnieuw enkele meters opgeschoven.

In de 18e en 19e eeuw werd er aan het verdere behoud van de kerk gewerkt. In 1739 werd de spits van de toren gehaald om een deel van het metselwerk eronder te vernieuwen. Het metselwerk aan buiten- en binnenkant van de kerk en de toren moest worden hersteld omdat er gaten in zaten. De binnenkant van de kerk moest worden gestuct. Het portaal onder de toren kreeg een nieuwe muur met deuren. In dit portaal kwam een nieuwe vloer. Aan de zuidkant van de kerk werd aan de buitenzijde een nieuw portaal gebouwd: de tegenwoordige hoofdingang. Tussen september 1938 en maart 1940 werd de Dorpskerk opnieuw gerestaureerd. Muren en bekappingen werden hersteld en voor een groot gedeelte vernieuwd. Dichtgemetselde vensters werden opengemaakt en van glas voorzien. In het jaar 2002 werd in de Koorruïne een ‘glazen doos' geplaatst. Door gebruik van glas als bouwmateriaal blijft de bouwgeschiedenis van het kerkgebouw zichtbaar, evenals de historische achtergrond, de herinnering aan de Tachtigjarige Oorlog.

In september 2005 is de Noorderkapel weer opengesteld voor het publiek. De Stichting Steun Wijkwerk het Dorp heeft de renovatie van de Noorderkapel mogelijk gemaakt. Deze kapel is nu in gebruik als stiltecentrum en kan worden gebruikt als chapelle ardente.

Op deze website is een serie foto's van het kerkgebouw geplaatst.

 

Oude ingang aan de Noordzijde van de kerk

Oude ingang aan de Noordzijde van de kerk

Koorruïne met zicht op de muur (restauratie 1938-40)

Koorruïne met zicht op de muur (restauratie 1938-40)

Ingang vanr de Koorruïne

Ingang vanr de Koorruïne

Uitgelicht

Speciale gezinsochtenddiensten in 2019

Activiteiten

Zoeken

Contact opnemen

Kerkelijk Bureau
Schoolstraat 4
2242 KH Wassenaar

T: 070-5114068
F: 070-5177813
E: info@pkn-wassenaar.nl